DE GANS DIE NIET STOPT BIJ DE GRENS

Vijftig kilometer scheidt Twente van de Grafschaft Bentheim. Aan de ene kant worden boeren uitgekocht, aan de andere kant verrijzen veertig nieuwe kippenschuren. Meer dan een miljoen extra dieren. Het contrast is duizelingwekkend. Nederland hanteert een stikstofnorm van 0,005 mol per hectare, Duitsland 21 mol. Vierduizendtweehonderd keer zoveel. "Minder dan een gans poept", rekent pluimveehouder Hotting voor.

Maar hier wordt het wrang. Stikstof kent geen grenzen. Tien procent dwarrelt over, heen en weer Eerlijk oversteken? Nee. Rekenen we die tien procent om, dan krijgen wij meer van hen dan andersom. Nederland beschermt de natuur streng, maar de natuur haalt de stikstof gewoon uit Duitsland. Een paradox die pijn doet.

De een wijst op de risico's: vogelgriep, landschapsvervuiling, een industriegebied in plaats van een boerenstreek. Die Grünen willen de veertig aanvragen bundelen om de echte schade in kaart te brengen. De ander ziet concurrentievervalsing.

LTO-voorman Immink somt op: soepelere normen, lastigere rechtsgang voor milieuclubs, en miljoenen subsidies uit Nedersaksen, Berlijn en Brussel.

De gulden middenweg: Europese harmonisatie. Harmonieer de normen. Maak een eerlijk speelveld. Bundel vergunningaanvragen, zodat creatief boekhouden met één kip minder niet langer lonkt.

Stikstof stopt niet bij de grens. Twee buren, twee werelden.

Eén Europa vraagt om één spel.